Na tej stronie publikujemy wybrane teksty z Czarnej księgi polskich artystów – wydanej w 2015 roku przez Krytykę Polityczną oraz Obywatelskie Forum Sztuki Współczesnej publikacji poświęconej sytuacji osób wykonujących zawód artystyczny w Polsce. Książka pod redakcją Katarzyny Górnej, Karola Sienkiewicza, Mikołaja Iwańskiego, Kuby Szredera, Stanisława Rukszy i Joanny Figiel, przedstawiała polskim czytelniczkom i czytelnikom cały zasób tematów i pojęć, porządkujących problemy i ujęcia współczesnego życia artystycznego od strony analizy warunków pracy, przestrzeni prawnej i konstrukcji pola sztuki. Prezentowała ujęcie teoretyczne, dające narzędzia do nazwania i analizy problemów przed którymi stało środowisko artystyczne w Polsce. Wiele z pojęć i sposobów opisu problemu zostało do polskiego dyskursu wprowadzone właśnie z przez tę publikację.

CZARNA KSIĘGA POLSKICH ARTYSTÓW, przygotowana przez środowisko skupione wokół Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej, ukazuje sformułowaną z perspektywy samych artystów wizję tego, jak powinna być wspierana sztuka współczesna. Pokazuje również jak przebiega walka polskich artystów o poprawę ich statusu i jak ten proces wpisuje się w wieloletnie działania artystów ze wszystkich krajów Unii Europejskiej, Kanady czy USA.

CZARNA KSIĘGA pokazuje różnice między popularnym postrzeganiem artysty i aktu twórczego a rzeczywistością, w której tworzą artyści. Opisuje też związki między polityką kulturalną a problemami zwykłych robotników sztuki – artystów i innych twórców kultury. Rozlicza się z szeregiem mitów towarzyszących pracy twórczej. To swoisty podręcznik, który definiuje, czym jest status artysty, daje artystom do ręki konkretne argumenty do walki o swoje prawa, a politykom i decydentom wiedzę na temat współczesnej kultury.

– pisała o niej Joanna Mytkowska.

W zbliżonym czasie ukazał się również niezwykle ważny raport Fabryka sztuki. Przygotowany pod kierownictwem Michała Kozłowskiego, Jana Sowy i Kuby Szredera, raport z badań Wolnego Uniwersytetu Warszawskiego, prezentował wyniki badań zrealizowanych w znacznej mierze z pozycji wynikającej z założeń zaprezentowanych w Czarnej Księdze, ukazując niezwykle trudną i niestabilną sytuację uczestników polskiego środowiska artystycznego. Raport Fabryka sztuki dostępny jest całości na stronie Fundacji Bęc Zmiana.